Leśmian Bolesław - Dżananda
Szedł Dżananda tym lasem, gdzie bywać snem mogę,
A miał drogę - na oślep. Wiadomo: miał drogę!
Węże w blask się nicości wśniawały palmiście,
Słoń się wzgórzył w zaroślach, ciemniejąc łbem w liście.
Małpy w żarach niechlujnych pławiły wzrok dziki,
Ogonem nieprzytomne gmatwiając storczyki.
Lampart futrem przegrzanym polegał na grzbiecie
I ssał łapę, ślepiami gnuśniejąc w zaświecie,
A mrowiska, skąd mrówki, jak wylew krwi, płyną,
Pachniały młodej mirry chętną wypociną.
Tchu nie stało wieczności! Nie drgnęły upały!
Świat i zaświat tym samym snem nieruchomiały.
Nie bruździły się trawy, nie skrzypiały krzaki,
Nie szumiały mangowce, nie śpiewały ptaki.
Jedna cisza - od nieba, a druga - od lasu -
Cisza ciszy - nie słyszy... Czas nie czuje czasu...
Dżananda, snem trącony, na polanę zboczył
I zaoczył dziewczynę... I znowu zaoczył...
Leżała, dłużąc w trawie swój dreszcz jednolity.
Paw z nią gruchał, a w pawiu tkwił Indra ukryty.
Porzucił praistnienia zjesieniałość górną,
By się nasnuć jej w oczy tak barwno i piórno!
Krył się w ptaku naprędce i krył się nieściśle,
W pawim wątku, jak w trwożnym mętniejąc domyśle -
I puszyściał jej w szyję i szeptał do ucha,
Aż mu coś odszepnęła dziewczyna-szeptucha,
I zaśmiała się nagle z całej w słońcu duszy,
Usznymi paluszkami zatykała uszy,
I dyszała do pawia, a paw do niej dyszał,
Lecz tego, co mówili, Dżananda nie słyszał.
Śniadą w twarzy miał zawiść, a w oczach miał drwinę,
Duchem smaglił się w pawia. Już kochał dziewczynę!
I gdy paw zmyślnym dziobem włos sypki roztrząsał,
Łuk pochwycił i strzałę w łeb ptaka nadąsał!
Spłoszył się Bóg, w ptaszęcym ledwo skryty ciele,
I odfrunął z trzepotem w bliskie różnoziele.
Zlękłym piersiom, gdy strzała żer nowy odgadła,
Zbrakło pawiej osłony. Dziewczyna - upadła!
I o ziem cisnął Indra upierzenie ptasie,
Co w świat, warcząc, pomknęło i - pobladł w bezczasie
I zawołał: "Kto zgadnie człowieka i strzałę?
Jam dla ciebie te piersi powcielał w sny białe!
We mnie godził cios wszelki, tym kształtom zadany!" -
I pokazał na biodrze ciąg dalszy jej rany...
A ciąg dalszy był nieco podobny do kwiatu:
Źdźbło nieba na szypułce Bożego szkarłatu.
"Spal te zwłoki na kwiatach, gdzie zeszła się ze mną,
Gdym cię jeszcze przyszłością miłował daremną!
Kto dziewczynę przybłąkał w twych pragnień ustronie?
Kto wypulchnił jej wargi i wyśnieżył dłonie?
W tęcze pawie wbóstwiony szalenizną ducha -
Kto twe imię - twarz twoją wmawiał jej do ucha?
Kto miłości i smutku nauczył zawczasu,
Byś kochany był pierwej, nim wejdziesz do lasu?
Aleś ty - wzgardco pawia - zamyślił grześć w grobie
Tego, co los twój w piórach rozszeptał i w dziobie?
Boga chciałeś zmóc w ptaku? Nikczemny sen karła!
Ptak odleciał! - Bóg żyje! - Dziewczyna umarła!" -
I zezem spojrzał Indra na śmierć i na życie
I zniknął! - I był tylko ten zanik w błękicie!
I wrzask pawia skądinąd - i cisza niezwłoczna...
A kto widział tę ciszę - ten wie, że widoczna.
I popatrzył Dżananda na zwłoki dziewczęce
I pomyślał: "To właśnie - jej usta, jej ręce..."
I pomyślał osobno: "To właśnie - jej ciało.
Gdzie ów czas, który płynął, nim wszystko się stało?
Trzebaż było aż takiej miłości i trwogi,
Bym ją stracił, gdy byłem już do niej w pół drogi?
Trzebaż było aż Boga i strzały i pawia,
Bym takiego dosięgnął w ciemności bezprawia?
Gdyby Bóg się nie spłoszył, a ptak się nie minął,
Boga tylko bym zabił! Bóg tylko by zginął!
Ale tak się to niebo skiełznęło po niebie,
Że nie wiem, czy za Boga - czy zmarła za siebie?
I tak się poździerzgało istnienie z istnieniem,
Że śmierć stała się błędem, a błąd - przeznaczeniem!"
I nie wiedział Dżananda, czym w mgłach jego winy
Paw się różni od Boga, a Bóg od dziewczyny?
I nie wiedział, kto strwonił pierś, co się wykrwawia?
On - czy paw nie bez Boga ? - Czy Bóg nie bez pawia?
I nie wiedział, czyj zamysł ani zbrodnia czyja?
Kto tu kocha - kto ginie - kto kogo zabija?
--
Publikacja pobrana z serwisu www.poema.art.pl
Kategoria:
Poezja polska
Poezja polska
Tagi tego wiersza:
Pozostałe wiersze autora:
* * * [Com uczynił, żeś nagle pobladła?]
* * * [Czasami mojej ślepej posłuszny ochocie]
* * * [Dziś w naszego spotkania rocznicę]
* * * [Gdy domdlewasz na łożu, całowana przeze mnie,]
* * * [Gdybym spotkał ciebie znowu pierwszy raz,]
* * * [Hasło nasze ma dla nas swe dzieje tajemne:]
* * * [Ja tu stoję za drzwiami - za klonowymi,]
* * * [Lubię szeptać ci słowa, które nic nie znaczą -]
* * * [Pożarze pierśny, płomieniu ustny,]
* * * [Śledzą nas... Okradają z ścieżek i ustroni,]
* * * [Taka cisza w ogrodzie, że się jej nie oprze]
* * * [Ty przychodzisz jak noc majowa...]
* * * [W malinowym chruśniaku, przed ciekawych wzrokiem]
* * * [Wracam, wracam po długiej rozłące -]
* * * [Z dłońmi tak splecionymi, jakbyś klęcząc, spała,]
* * * [Zazdrość moja bezsilnie po morzu się miota:]
* * * [Zmienionaż po rozłące? O, nie, niezmieniona!]
--- Biografia Bolesława Leśmiana ---
A lubią jeszcze powikłaną zgrają...
A oni właśnie najtrwalej, najdzielniej...
A Oto Godzina
Akteon
Alcabon
Anioł
Aniołowie
Asoka
Ballada bezludna
Ballada dziadowska
Ballada O Dumnym Rycerzu
Bóg mnie opuścił - nie wiem czemu...
Brat
Bywają ognie - podobne do ciszy...
Ciało me wklęte w korowód istnienia...
Cień
Cmentarz
Co w mgłach czyni żagiel na głębinie...
Com Uczynił, Żeś Nagle Pobladła?...
Coś tam mignęło dalekiego...
Czasami Mojej Ślepej Posłuszny Ochocie...
Ćmy
Dąb
Dla Legendy
Dłoń zanurzasz w śnie...
Do siostry
Don Kichot
Dusiołek
Dusza w niebiosach
Dwaj skazańcy
Dwoje ludzieńków
Dzień skrzydlaty
Dziewczyna
Dziewczyna przed zwierciadłem
Dziś W Naszego Spotkania Rocznicę...
Dżananda
Eliasz
Fala
Gad
Garbus
Gdy Omdlewasz Na Łożu, Całowana Przeze Mnie...
Gdybym Spotkał Ciebie Znowu Pierwszy Raz...
Głuchoniema
Gwiazdy
Hasło Nasze Ma Dla Nas Swe Dzieje Tajemne...
Ich Oblicza
Ich Szatan
Ja Tu Stoję Za Drzwiami - Za Klonowymi...
Jadwiga
Jak niewiele ma znaków to ubogie ciało
Jam - nie Osjan! W zmyślonej postaci ukryciu
Już Czas Ukochać W Sadzie Pustkowie Bezdomne...
Kabała
Klęska
Kochankowie
Kocmołuch
Krzywda
KSIĘŻYCOWE UPOJENIE - 2. PIERZCHŁY SEN
KSIĘŻYCOWE UPOJENIE - 3. KSIĘŻYCÓWNE
KSIĘŻYCOWE UPOJENIE - 4. LŚNI PÓŁKSIĘŻYC NAD ŁOZAMI
KSIĘŻYCOWE UPOJENIE - 5. DAWNA OPOWIEŚĆ
KSIĘŻYCOWE UPOJENIE - 6. KSIĘŻYCOWY DZIEJOPIS
KSIĘŻYCOWE UPOJENIE - I. NOC
Las
Leżę na wznak na łące...
Lubię Szeptać Ci Słowa, Które Nic Nie Znaczą...
Ludzie
Łąka
Marcin Swoboda
Marsjanie
Metafizyka
Miłość stroskana
Modlitwa
Módlmy się śród drzew...
Mrok na schodach. Pustka w domu...
Nad ranem
Nadaremność
Niebo przyćmione
Niegdyś Powagą I Grozą Płomieni...
Niewiara
Niewiedza
Nieznanemu Bogu
Noc zimowa
Nocą
Nocą umówioną
O Majowym Poranku Deszcz Ciepły I Przaśny...
O Zmierzchu
O zmierzchu(Gdy zmierzch na oknie naszym...)
Odjazd
Otchłań
Oto Słońce Przenika Światłem Bór Daleki...
Pan Błaszczyński
Panna Anna
Pierwsza schadzka
Pieszczota
Piła
Płomienny uśmiech nietrwałych zórz...
Po ciemku
Po ciemku, po ciemku łkasz....
Po Co Tyle Świec Nade Mną, Tyle Twarzy?...
Poeta
Pogrzeb
Pośpiech
Powieść o rozumnej dziewczynie - Bolesław Leśmian
Pożarze Pierśny, Płomieniu Ustny...
Pragnienie
Prolog
Prośba
Przedmiot i jego rola w poezji Bolesława Leśmiana
Przygody Sindbada Żeglarza - I - Przygoda Wstępna
Przygody Sindbada Żeglarza - II - Przygoda Pierwsza
Przygody Sindbada Żeglarza - III - Przygoda Druga
Przygody Sindbada Żeglarza - IV - Przygoda Trzecia
Przygody Sindbada Żeglarza - V - Przygoda Czwarta
Przygody Sindbada Żeglarza - VI - Przygoda Piąta
Przygody Sindbada Żeglarza - VII - Przygoda Szósta
Przygody Sindbada Żeglarza - VIII - Przygoda Siódma
Przygody Sindbada Żeglarza - Zakończenie
Przyjdę jutro, choć nie znam godziny
Pururawa i Urwasi
Puściła po stole swawolący wianek...
Rok nieistnienia
Romans
Rozmowa
Róża
Róże
Samotność
Schadzka
Schadzka spóźniona
Sen
Skończoność
Skrzeble Biegną, Skrzeble Przez Lasy, Przez Błonie...
Słowa do pieśni bez słów
Srebroń
Stodoła
Strój
Strumień
Szczęście
Szewczyk
Śledzą Nas... Okradają Z Ścieżek I Ustroni...
Śmiercie
Śmierć wtóra
Śni się lasom - las....
Śnież się, w duszy mojej śnież...
Śnigrobek
Świdryga i Midryga
Ta oto godzina
Tajemnica
Taka cisza w ogrodzie....
Tam Na Obczyźnie, Gdy Próżni Ostoję...
Tango
Tęcza
Toast Świętokradzki
Topielec
Trupięgi
Trzy róże
Ty pierwej mgły dosięgasz...
Ty Przychodzisz Jak Noc Majowa...
Uczta
Urszula Kochanowska
Usta i oczy (Długo się usta moje karmiły twym ciałem...)
Uwiędły sad...
W malinowym chruśniaku (całość)
W nicość śniąca się droga
W pałacu królewny śpiącej
W polu
W Słońcu
W Ślad Za Górnym Orszakiem Obłoków Przesuwnych...
W trwodze
W zakątku cmentarza
We śnie
Wiatrak
Wieczorem
Wiedza
Wiersz księżycowy
Wiosna
Wiśnia
Wracam, Wracam Po Długiej Rozłące...
Wyruszyła dusza w drogę...
Wyszło Z Boru Ślepawe, Zjesieniałe Zmrocze...
Wyznanie
Wyznanie spóźnione
Z Dłońmi Tak Splecionymi, Jakbyś Klęcząc Spała
Z lat dziecięcych
Zaklęcie
Zaloty
Zapłoniona czereśnia...
Zapomnienie
Zazdrość Moja Bezsilnie Po Łożu Się Miota
Zazdrośnicy daremnie chcą pochlebić pierwsi....
Zbladła twarz Don Żuana, gdy w ulicznym mroku...
Zielona Godzina
Zielony dzban
Zmienionaż Po Rozłące?...
Zmierzch
Zmierzch bezpowrotny
Zmory Wiosenne
Znikomek
Zwiewność
Zwoływali się surmą...
Żołnierz
* * * [Com uczynił, żeś nagle pobladła?]
* * * [Czasami mojej ślepej posłuszny ochocie]
* * * [Dziś w naszego spotkania rocznicę]
* * * [Gdy domdlewasz na łożu, całowana przeze mnie,]
* * * [Gdybym spotkał ciebie znowu pierwszy raz,]
* * * [Hasło nasze ma dla nas swe dzieje tajemne:]
* * * [Ja tu stoję za drzwiami - za klonowymi,]
* * * [Lubię szeptać ci słowa, które nic nie znaczą -]
* * * [Pożarze pierśny, płomieniu ustny,]
* * * [Śledzą nas... Okradają z ścieżek i ustroni,]
* * * [Taka cisza w ogrodzie, że się jej nie oprze]
* * * [Ty przychodzisz jak noc majowa...]
* * * [W malinowym chruśniaku, przed ciekawych wzrokiem]
* * * [Wracam, wracam po długiej rozłące -]
* * * [Z dłońmi tak splecionymi, jakbyś klęcząc, spała,]
* * * [Zazdrość moja bezsilnie po morzu się miota:]
* * * [Zmienionaż po rozłące? O, nie, niezmieniona!]
--- Biografia Bolesława Leśmiana ---
A lubią jeszcze powikłaną zgrają...
A oni właśnie najtrwalej, najdzielniej...
A Oto Godzina
Akteon
Alcabon
Anioł
Aniołowie
Asoka
Ballada bezludna
Ballada dziadowska
Ballada O Dumnym Rycerzu
Bóg mnie opuścił - nie wiem czemu...
Brat
Bywają ognie - podobne do ciszy...
Ciało me wklęte w korowód istnienia...
Cień
Cmentarz
Co w mgłach czyni żagiel na głębinie...
Com Uczynił, Żeś Nagle Pobladła?...
Coś tam mignęło dalekiego...
Czasami Mojej Ślepej Posłuszny Ochocie...
Ćmy
Dąb
Dla Legendy
Dłoń zanurzasz w śnie...
Do siostry
Don Kichot
Dusiołek
Dusza w niebiosach
Dwaj skazańcy
Dwoje ludzieńków
Dzień skrzydlaty
Dziewczyna
Dziewczyna przed zwierciadłem
Dziś W Naszego Spotkania Rocznicę...
Dżananda
Eliasz
Fala
Gad
Garbus
Gdy Omdlewasz Na Łożu, Całowana Przeze Mnie...
Gdybym Spotkał Ciebie Znowu Pierwszy Raz...
Głuchoniema
Gwiazdy
Hasło Nasze Ma Dla Nas Swe Dzieje Tajemne...
Ich Oblicza
Ich Szatan
Ja Tu Stoję Za Drzwiami - Za Klonowymi...
Jadwiga
Jak niewiele ma znaków to ubogie ciało
Jam - nie Osjan! W zmyślonej postaci ukryciu
Już Czas Ukochać W Sadzie Pustkowie Bezdomne...
Kabała
Klęska
Kochankowie
Kocmołuch
Krzywda
KSIĘŻYCOWE UPOJENIE - 2. PIERZCHŁY SEN
KSIĘŻYCOWE UPOJENIE - 3. KSIĘŻYCÓWNE
KSIĘŻYCOWE UPOJENIE - 4. LŚNI PÓŁKSIĘŻYC NAD ŁOZAMI
KSIĘŻYCOWE UPOJENIE - 5. DAWNA OPOWIEŚĆ
KSIĘŻYCOWE UPOJENIE - 6. KSIĘŻYCOWY DZIEJOPIS
KSIĘŻYCOWE UPOJENIE - I. NOC
Las
Leżę na wznak na łące...
Lubię Szeptać Ci Słowa, Które Nic Nie Znaczą...
Ludzie
Łąka
Marcin Swoboda
Marsjanie
Metafizyka
Miłość stroskana
Modlitwa
Módlmy się śród drzew...
Mrok na schodach. Pustka w domu...
Nad ranem
Nadaremność
Niebo przyćmione
Niegdyś Powagą I Grozą Płomieni...
Niewiara
Niewiedza
Nieznanemu Bogu
Noc zimowa
Nocą
Nocą umówioną
O Majowym Poranku Deszcz Ciepły I Przaśny...
O Zmierzchu
O zmierzchu(Gdy zmierzch na oknie naszym...)
Odjazd
Otchłań
Oto Słońce Przenika Światłem Bór Daleki...
Pan Błaszczyński
Panna Anna
Pierwsza schadzka
Pieszczota
Piła
Płomienny uśmiech nietrwałych zórz...
Po ciemku
Po ciemku, po ciemku łkasz....
Po Co Tyle Świec Nade Mną, Tyle Twarzy?...
Poeta
Pogrzeb
Pośpiech
Powieść o rozumnej dziewczynie - Bolesław Leśmian
Pożarze Pierśny, Płomieniu Ustny...
Pragnienie
Prolog
Prośba
Przedmiot i jego rola w poezji Bolesława Leśmiana
Przygody Sindbada Żeglarza - I - Przygoda Wstępna
Przygody Sindbada Żeglarza - II - Przygoda Pierwsza
Przygody Sindbada Żeglarza - III - Przygoda Druga
Przygody Sindbada Żeglarza - IV - Przygoda Trzecia
Przygody Sindbada Żeglarza - V - Przygoda Czwarta
Przygody Sindbada Żeglarza - VI - Przygoda Piąta
Przygody Sindbada Żeglarza - VII - Przygoda Szósta
Przygody Sindbada Żeglarza - VIII - Przygoda Siódma
Przygody Sindbada Żeglarza - Zakończenie
Przyjdę jutro, choć nie znam godziny
Pururawa i Urwasi
Puściła po stole swawolący wianek...
Rok nieistnienia
Romans
Rozmowa
Róża
Róże
Samotność
Schadzka
Schadzka spóźniona
Sen
Skończoność
Skrzeble Biegną, Skrzeble Przez Lasy, Przez Błonie...
Słowa do pieśni bez słów
Srebroń
Stodoła
Strój
Strumień
Szczęście
Szewczyk
Śledzą Nas... Okradają Z Ścieżek I Ustroni...
Śmiercie
Śmierć wtóra
Śni się lasom - las....
Śnież się, w duszy mojej śnież...
Śnigrobek
Świdryga i Midryga
Ta oto godzina
Tajemnica
Taka cisza w ogrodzie....
Tam Na Obczyźnie, Gdy Próżni Ostoję...
Tango
Tęcza
Toast Świętokradzki
Topielec
Trupięgi
Trzy róże
Ty pierwej mgły dosięgasz...
Ty Przychodzisz Jak Noc Majowa...
Uczta
Urszula Kochanowska
Usta i oczy (Długo się usta moje karmiły twym ciałem...)
Uwiędły sad...
W malinowym chruśniaku (całość)
W nicość śniąca się droga
W pałacu królewny śpiącej
W polu
W Słońcu
W Ślad Za Górnym Orszakiem Obłoków Przesuwnych...
W trwodze
W zakątku cmentarza
We śnie
Wiatrak
Wieczorem
Wiedza
Wiersz księżycowy
Wiosna
Wiśnia
Wracam, Wracam Po Długiej Rozłące...
Wyruszyła dusza w drogę...
Wyszło Z Boru Ślepawe, Zjesieniałe Zmrocze...
Wyznanie
Wyznanie spóźnione
Z Dłońmi Tak Splecionymi, Jakbyś Klęcząc Spała
Z lat dziecięcych
Zaklęcie
Zaloty
Zapłoniona czereśnia...
Zapomnienie
Zazdrość Moja Bezsilnie Po Łożu Się Miota
Zazdrośnicy daremnie chcą pochlebić pierwsi....
Zbladła twarz Don Żuana, gdy w ulicznym mroku...
Zielona Godzina
Zielony dzban
Zmienionaż Po Rozłące?...
Zmierzch
Zmierzch bezpowrotny
Zmory Wiosenne
Znikomek
Zwiewność
Zwoływali się surmą...
Żołnierz