Przerwa-Tetmajer Kazimierz - Biografia Kazimierza Przerwy Tetmajera
Był w pierwszym dziesięcioleciu Młodej Polski najpopularniejszym
poetą
lirycznym; jego najbardziej znane wiersze były na ustach wszystkich
wielbicielek i wielbicieli poezji, a manifesty dekadenckiego światopoglądu,
wyrażające nastroje zwątpienia, melancholii i poczucia braku jakichkolwiek
drogowskazów ideowych, pokolenie Młodej Polski uznało za własny głos.
Urodzony na Podhalu, pochodził z rodziny o silnych tradycjach
kulturalnych. Jego matka należała do kręgu literatek skupionych w
Warszawie wokół znanej powieściopisarki Narcyzy Żmichowskiej, jego
bratem przyrodnim był znany malarz Włodzimierz Tetmajer sportretowany
przez Wyspiańskiego jako Gospodarz w Weselu), bratem ciotecznym
satyryk, autor głośnych Słówek, Tadeusz Boy-Żeleński. Osobowość
prywatną" Tetmajera uwiecznił na zawsze w literaturze (także w Weselu, w
postaci Poety) Stanisław Wyspiański. Kiedy wystawiono Wesele (1901),
Tetmajer stał u szczytu sławy nie tylko jako liryk i dramatopisarz, ale
także jako bywalec wytwornych salonów i towarzystw, bohater licznych
romansów i flirtów.
Piewca modernistycznego znużenia i smutku debiutował w wieku
dwudziestu jeden lat poematem prozą Ula. Począwszy od roku 1891 po
rok 1924 wydawał kolejne tomy Poezji, których uzbierało się osiem. Jego
sławę poetycką zbudowały i utrwaliły jednak trzy pierwsze tomy,
szczególnie drugi, z roku 1894, po którym właśnie obwołano go poetą
pokolenia, uznając, że w sposób najdobitniejszy wypowiedział nastroje
doby kryzysu światopoglądowego i znalazł dla nich najdoskonalszą formę
artystyczną. W ten sposób nazwisko Tetmajera złączyło się na zawsze z
terminem dekadentyzm", jako określeniem postawy charakterystycznej
dla schyłkowych i katastroficznych przekonań filozoficznych i kulturowych.
Obraz Tetmajera poety dekadenckiego przysłania więc niekiedy inne jego
dokonania literackie, świadczące nie tylko o umiejętności przezwyciężenia
poczucia ludzkiej bezradności wobec wyroków losu, ale także o
oszukiwaniu źródeł siły duchowej, heroicznych wzorów osobowych, kulcie
potęgi i aktywności. Dowodem na istnienie tego innego" Tetmajera są
wiersze o tematyce antycznej, pełne podziwu dla greckiej filozofii harmonii
duchowej i fizycznej, dramat Rewolucja (1906) i wiersze poświęcone
wydarzeniom rewolucyjnym lat 19051907, a także ta część jego twórczości
prozatorskiej, którą określa się mianem prozy tatrzańskiej". Chodzi tu
głównie o cykl opowiadań, gawęd i anegdot góralskich zatytułowany Na
Skalnym Podhalu (19031910), napisany stylizowaną gwarą podhalańską,
często wykorzystujący wątki znane z autentycznego folkloru góralskiego,
ale po mistrzowsku przetworzone. Utwory te świadczą nie tylko o
znakomitej znajomości ludowej kultury Podhala, ale także o fascynacji
typem bohatera, jaki stworzyła ta kultura: jednostki o silnym poczuciu
niezależności, wybujałej indywidualności nie uznającej norm społecznych i
żyjącej wedle własnych zasad moralnych.
--
Publikacja pobrana z serwisu www.poema.art.pl
Kategoria:
Poezja polska
Poezja polska
Tagi tego wiersza:
Pozostałe wiersze autora:
* * * [Gdybyś ty była szklannym jeziorem]
* * * [Nie sądź po ustach do uśmiechu skorych,]
* * * [O gdybyś przyszła! Raz jeszcze dziewicze]
* * * [Szukam cię -- a gdy cię widzę]
* * * [W twego ciała przecudownej czarze]
A kiedy będziesz moją żoną
Ach! Gdzież są te złote dni...
Biografia Kazimierza Przerwy Tetmajera
Brzozy
Cień Chopina
Credo
Czarna róża
Czymże jest młodość
Daleko został...
De profundis...
Dziś
Ekstaza
Evviva l'arte!
Fałsz, zawiść...
Fragmencik
Gdybym mógł sobie wybrać...
Gdzieś ty...
Gwiazdy
Hymn do miłości
Hymn do nirwany
I jeden atom powietrza
Ironia
Ja, kiedy usta
Już nie wiem, co poza mną było...
Kazimierz Przerwa-Tetmajer
Kazimierz Tetmajer - Anioł Pański
Kochałem ciebie...
Kocham cię za to
Kocham cię, tęsknię
Koniec wieku xix
Któż nam powróci
Kwiatek...
Lubię, kiedy kobieta...
Melodia mgieł nocnych
Moja kochanka
Mów do mnie jeszcze
Mów do mnie jeszcze II
Nad polem pustem...
Nie wierzę w nic...
Ona gdzieś jest
Pielgrzym
Pochwała dawnej dzielności greckiej
Prometeusz
Przechodzą czasem...
Są takie chwile
Schnąca limba
Sonet z Anioła Śmierci
Szukają bóstwa...
Szukam cię zawsze
Virgini Intactae
W jesieni
W noc jesienną
W tę cichą, senną...
W twoje cudne...oczy...
Widok ze swinicy do doliny wierchcichej
Wiecznie samotni
Wszystko umiera z smutkiem i żałobą...
Xxviii
Z dawnej przeszłości
Z kolumny skalnej...
Z pamiętnika/ Śpij serce moje...
Z zamyślenia (ii)
Zawód
Znad morza
* * * [Gdybyś ty była szklannym jeziorem]
* * * [Nie sądź po ustach do uśmiechu skorych,]
* * * [O gdybyś przyszła! Raz jeszcze dziewicze]
* * * [Szukam cię -- a gdy cię widzę]
* * * [W twego ciała przecudownej czarze]
A kiedy będziesz moją żoną
Ach! Gdzież są te złote dni...
Biografia Kazimierza Przerwy Tetmajera
Brzozy
Cień Chopina
Credo
Czarna róża
Czymże jest młodość
Daleko został...
De profundis...
Dziś
Ekstaza
Evviva l'arte!
Fałsz, zawiść...
Fragmencik
Gdybym mógł sobie wybrać...
Gdzieś ty...
Gwiazdy
Hymn do miłości
Hymn do nirwany
I jeden atom powietrza
Ironia
Ja, kiedy usta
Już nie wiem, co poza mną było...
Kazimierz Przerwa-Tetmajer
Kazimierz Tetmajer - Anioł Pański
Kochałem ciebie...
Kocham cię za to
Kocham cię, tęsknię
Koniec wieku xix
Któż nam powróci
Kwiatek...
Lubię, kiedy kobieta...
Melodia mgieł nocnych
Moja kochanka
Mów do mnie jeszcze
Mów do mnie jeszcze II
Nad polem pustem...
Nie wierzę w nic...
Ona gdzieś jest
Pielgrzym
Pochwała dawnej dzielności greckiej
Prometeusz
Przechodzą czasem...
Są takie chwile
Schnąca limba
Sonet z Anioła Śmierci
Szukają bóstwa...
Szukam cię zawsze
Virgini Intactae
W jesieni
W noc jesienną
W tę cichą, senną...
W twoje cudne...oczy...
Widok ze swinicy do doliny wierchcichej
Wiecznie samotni
Wszystko umiera z smutkiem i żałobą...
Xxviii
Z dawnej przeszłości
Z kolumny skalnej...
Z pamiętnika/ Śpij serce moje...
Z zamyślenia (ii)
Zawód
Znad morza